do góry
Pobieranie danych...

Wideoakademia księgowych i biur rachunkowych

drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę

Monitor Księgowego 19/2015, data dodania: 29.09.2015

Artykuł w trakcie aktualizacji

Metody, terminy i częstotliwość przeprowadzenia inwentaryzacji

Inwentaryzacja aktywów i pasywów powinna być przeprowadzona na ostatni dzień roku obrotowego. Fakt, że należy ją przeprowadzić na ten dzień, nie oznacza, że czynności inwentaryzacyjne należy wykonać tego dnia (byłoby to w większości przypadków niemożliwe). Dlatego termin ten uznaje się za dotrzymany, jeżeli inwentaryzację rozpoczyna się nie wcześniej niż trzy miesiące przed końcem roku obrotowego, a kończy 15 stycznia następnego roku. W przypadku jednostek, których rokiem obrotowym jest rok kalendarzowy, inwentaryzację za 2015 r. można było rozpocząć 1 października 2015 r. i należy ją zakończyć do 15 stycznia 2016 r.

Mimo dość szeroko zakreślonego okresu, w którym możliwe jest prowadzenie inwentaryzacji, należy zaznaczyć, że możliwość wcześniejszego rozpoczęcia czynności inwentaryzacyjnych nie dotyczy wszystkich aktywów. Niektóre z nich muszą być inwentaryzowane koniecznie w ostatnim dniu każdego roku obrotowego. Warto też wiedzieć, że ustawa o rachunkowości dopuszcza ponadto różną częstotliwość dokonywania inwentaryzacji. Przypominamy w formie tabelarycznej obowiązujące terminy jej przeprowadzenia dla poszczególnych aktywów i pasywów.

Tabela 1. Przedmiot i termin inwentaryzacji drogą spisu z natury

INWENTARYZACJA DROGĄ SPISU Z NATURY

Lp.

Przedmiot inwentaryzacji

(składniki majątku)

Termin i częstotliwość przeprowadzenia inwentaryzacji

Podstawa prawna

1.

Aktywa pieniężne, tj. krajowe środki pieniężne, waluty obce i dewizy, z wyjątkiem zgromadzonych na rachunkach bankowych

Ostatni dzień każdego roku obrotowego

art. 26 ust. 1 pkt 1 uor

2.

Papiery wartościowe w postaci materialnej

Ostatni dzień każdego roku obrotowego

art. 26 ust. 1 pkt 1 uor

3.

Produkty w toku produkcji

Ostatni dzień każdego roku obrotowego

art. 26 ust. 3 pkt 1 uor

4.

Materiały i towary odpisywane bezpośrednio w koszty na dzień zakupu

Ostatni dzień każdego roku obrotowego

art. 26 ust. 3 pkt 1 uor

5.

Wyroby gotowe odpisywane bezpośrednio w koszty w momencie ich wytworzenia

Ostatni dzień każdego roku obrotowego

art. 26 ust. 3 pkt 1 uor

6.

Towary i materiały (opakowania) objęte ewidencją wartościową w punktach obrotu detalicznego jednostki

Raz w roku obrotowym

(w dowolnym momencie roku)

art. 26 ust. 3 pkt 4 uor

7.

Zapasy drewna w jednostkach prowadzących gospodarkę leśną

Raz w roku obrotowym (w dowolnym momencie roku)

art. 26 ust. 3 pkt 5 uor

8.

Materiały, towary, wyroby gotowe i półprodukty znajdujące się w strzeżonych składowiskach i objęte ewidencją ilościowo-wartościową

Raz w ciągu 2 lat obrotowych

art. 26 ust. 3 pkt 2 uor

9.

Nieruchomości zaliczone do środków trwałych oraz inwestycji, jak też znajdujące się na terenie strzeżonym inne środki trwałe oraz maszyny i urządzenia wchodzące w skład środków trwałych w budowie

Raz w ciągu 4 lat obrotowych

art. 26 ust. 3 pkt 3 uor

10.

Materiały, towary, wyroby gotowe i półprodukty, jeśli znajdują się na terenie niestrzeżonym lub na terenie strzeżonym, lecz nie są objęte ewidencją ilościowo-wartościową

Ostatni kwartał roku obrotowego do 15. dnia następnego roku

art. 26 ust. 3 pkt 1 uor

11.

Środki trwałe, inne niż nieruchomości, znajdujące się na terenie strzeżonym

Ostatni kwartał roku obrotowego do 15. dnia następnego roku

art. 26 ust. 1 pkt 1 w powiązaniu z art. 26 ust. 3 pkt 1 uor

12.

Maszyny i urządzenia wchodzące w skład środków trwałych w budowie znajdujące się na terenie niestrzeżonym

Ostatni kwartał roku obrotowego do 15. dnia następnego roku

art. 26 ust. 1 pkt 1 w powiązaniu z art. 26 ust. 3 pkt 1 uor

13.

Składniki aktywów, będące własnością innych jednostek, powierzone jednostce do sprzedaży, przechowania, przetwarzania lub używania (nie dotyczy jednostek świadczących usługi pocztowe, transportowe, spedycyjne i składowania)

Ostatni kwartał roku obrotowego do 15. dnia następnego roku

art. 26 ust. 2 uor

Tabela 2. Przedmiot i termin inwentaryzacji drogą potwierdzenia salda

INWENTARYZACJA DROGĄ POTWIERDZENIA SALDA

Lp.

Przedmiot inwentaryzacji

(składniki majątku)

Termin i częstotliwość przeprowadzenia inwentaryzacji

Podstawa prawna

1.

Aktywa finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych lub przechowywane przez inne jednostki (z tym że papiery wartościowe w formie zdematerializowanej inwentaryzuje się na ostatni dzień każdego roku obrotowego)

Ostatni kwartał roku obrotowego do 15. dnia następnego roku

art. 26 ust. 1 pkt 2 w powiązaniu z art. 26 ust. 3 pkt 1 uor

2.

Należności, w tym udzielone pożyczki (z wyjątkiem należności inwentaryzowanych w drodze weryfikacji)

Ostatni kwartał roku obrotowego do 15. dnia następnego roku

art. 26 ust. 1 pkt 2 uor

3.

Własne składniki aktywów powierzone kontrahentom

Ostatni kwartał roku obrotowego do 15. dnia następnego roku

art. 26 ust. 1 pkt 2 uor

Tabela 3. Przedmiot i termin inwentaryzacji drogą porównania danych zawartych w księgach rachunkowych z danymi wynikającymi z dokumentów

INWENTARYZACJA DROGĄ WERYFIKACJI POPRZEZ PORÓWNANIE DANYCH ZAWARTYCH W KSIĘGACH RACHUNKOWYCH Z DANYMI WYNIKAJĄCYMI Z DOKUMENTÓW

Lp.

Przedmiot inwentaryzacji

(składniki majątku)

Termin i częstotliwość przeprowadzenia inwentaryzacji

Podstawa prawna

1

2

3

4

1.

Środki trwałe, do których dostęp jest znacznie utrudniony

Na ostatni dzień roku obrotowego

art. 26 ust. 1 pkt 3 uor

2.

Grunty oraz prawa zakwalifikowane do nieruchomości (prawo wieczystego użytkowania gruntu oraz spółdzielcze prawo do lokalu)

Na ostatni dzień roku obrotowego

art. 26 ust. 1 pkt 3 uor

3.

Należności sporne

Na ostatni dzień roku obrotowego

art. 26 ust. 1 pkt 3 uor

4.

Należności i zobowiązania wobec osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych

Na ostatni dzień roku obrotowego

art. 26 ust. 1 pkt 3 uor

5.

Należności i zobowiązania publicznoprawne

Na ostatni dzień roku obrotowego

art. 26 ust. 1 pkt 3 uor

6.

Aktywa i pasywa, których zinwentaryzowanie drogą spisu z natury lub potwierdzenia salda nie było możliwe, np.:

– środki trwałe w budowie, z wyjątkiem maszyn i urządzeń

– wartości niematerialne i prawne

– rozliczenia międzyokresowe kosztów i przychodów

– kapitały i fundusze własne

– kapitały i fundusze specjalne

– rezerwy

– należności i zobowiązania od kontrahentów, jeżeli nie uzyskano od nich potwierdzenia salda

– własne składniki powierzone kontrahentom, jeśli nie uzyskano od nich potwierdzenia stanu (salda)

– aktywa i pasywa ewidencjonowane pozabilansowo

Na ostatni dzień roku obrotowego

art. 26 ust. 1 pkt 3 uor

PODSTAWA PRAWNA:

● art. 26 i 27 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości – j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 330; ost.zm. Dz.U. z 2015 r., poz. 1333

Paweł Muż

ekonomista, redaktor „MONITORA księgowego”, specjalista ds. rachunkowości

Powiązane dokumenty