do góry
Pobieranie danych...

Wideoakademia księgowych i biur rachunkowych

drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę

Monitor Księgowego 1/2017, data dodania: 27.12.2016

Porada aktualna na dzień 23-05-2017

Jak ustalić, czy przedsiębiorca jest zwolniony ze składania JPK_VAT w 2017 r.

Od 1 stycznia 2017 r. kolejna grupa podmiotów zostanie objęta obowiązkiem comiesięcznego przesyłania swojej ewidencji w formacie JPK_VAT. Będą to przedsiębiorcy mali i średni. Przedsiębiorcy mikro będą z tego obowiązku zwolnieni jeszcze przez rok. Dlatego istotne jest ustalenie, którego przedsiębiorcę można uznać za jednostkę mikro, a którego za jednostkę małą lub średnią. Tylko przedsiębiorcy posiadający status mikro są zwolnieni z obowiązku przesyłania JPK_VAT w 2017 r.

Jakie limity obowiązują przy ustalaniu statusu przedsiębiorcy

Status przedsiębiorcy należy określić na podstawie wskaźników wymienionych w definicjach mikro-, małego i średniego przedsiębiorcy zawartych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej.

Wszystkie trzy definicje przedsiębiorców: mikro-, małych i średnich przedstawiamy w zestawieniu tabelarycznym.

Tabela. Definicje mikro-, małego i średniego przedsiębiorcy

Mikroprzedsiębiorca

Mały przedsiębiorca

Średni przedsiębiorca

Przedsiębiorca, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

Przedsiębiorca, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

Przedsiębiorca, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

1) zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników

1) zatrudniał średniorocznie mniej niż 50 pracowników

1) zatrudniał średniorocznie mniej niż 250 pracowników

oraz

oraz

oraz

2) osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 mln euro lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 mln euro (art. 104 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).

2) osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 10 mln euro lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 10 mln euro (art. 105 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).

2) osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 50 mln euro lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 43 mln euro (art. 106 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).

Ustalając swój status, przedsiębiorca powinien zwrócić uwagę na to, że:

● w każdej kategorii przedsiębiorcy muszą spełnić oba warunki łącznie, aby można było uznać, że są przedsiębiorcami z tej kategorii,

PRZYKŁAD 1

Przedsiębiorca w 2016 r. zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 osób, a jego obrót netto nie przekroczył 2 mln euro. Przedsiębiorca ten spełnił oba warunki wskazane w definicji mikroprzedsiębiorcy i posiada status mikroprzedsiębiorcy w 2017 r., ponieważ w jednym z ostatnich dwóch lat obrotowych nie przekroczył limitów przewidzianych dla mikroprzedsiębiorców.

● spełnienie jednego z warunków zastrzeżonych dla „niższej” kategorii przedsiębiorców nie oznacza, że przedsiębiorca zostaje do niej zaliczony

PRZYKŁAD 2

Przedsiębiorca w ostatnich dwóch latach obrotowych średniorocznie zatrudniał 11 pracowników. W żadnym z tych lat jego obrót netto lub suma aktywów bilansu nie przekroczyły 2 mln euro. Mimo to przedsiębiorca nie może uznać, że zalicza się do kategorii mikroprzedsiębiorców. W żadnym z ostatnich dwóch lat obrotowych przedsiębiorca nie spełnił jednocześnie obu warunków uznania za jednostkę mikro, ponieważ nie spełnił warunku średniorocznego zatrudnienia na poziomie niższym niż 10 osób (czyli do 9 osób włącznie). Przedsiębiorca ten spełnia natomiast warunki do uznania za małego przedsiębiorcę, ponieważ zatrudnia mniej iż 50 osób i osiąga przychody niższe niż 10 mln euro.

● wystarczy, że przedsiębiorca spełni oba warunki dla „niższej” kategorii tylko w jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych, aby można go było do niej zaliczyć.

PRZYKŁAD 3

Przedsiębiorca w 2015 r. średniorocznie zatrudniał 8 pracowników, a jego obrót netto nie przekroczył 2 mln euro. W 2016 r. średniorocznie zatrudniał 15 pracowników, a jego obrót netto nie przekroczył 2 mln euro. Przedsiębiorca ten spełnia warunki do uznania za jednostkę mikro w 2017 r., ponieważ w jednym z ostatnich dwóch lat obrotowych (2015) spełnił warunki przewidziane dla przedsiębiorców mikro.

Dwa limity przychodu i aktywów bilansu

W drugim warunku definicji mikro-, małych i średnich przedsiębiorców są podane dwa limity:

● obrotu netto lub

● sumy aktywów bilansu.

Przedsiębiorca może wybrać, który z tych limitów zastosuje. Może zastosować ten korzystniejszy dla niego. Wynika to z tego, że ustawodawca użył w przepisie słowa „lub”. Nie ma obowiązku spełniania warunków wynikających z obu tych limitów. Potwierdził to MF w odpowiedzi z 2 grudnia 2016 r. udzielonej na pytanie naszego wydawnictwa, w której stwierdził, że:

Do uzyskania statusu mikroprzedsiębiorcy na 2017 r. wystarczy spełnienie przesłanek zawartych w art. 104 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. (...) Zamiast badania rocznych obrotów netto można wziąć pod uwagę sumę aktywów bilansu przedsiębiorstwa.

PRZYKŁAD 4

Przedsiębiorca w 2015 r. średniorocznie zatrudniał 8 pracowników, jego obrót netto przekroczył 2 mln euro, ale suma aktywów bilansu była niższa niż 2 mln euro. W 2016 r. nie spełniał warunków wskazanych w definicji mikroprzedsiębiorcy.

Przedsiębiorca ten spełnia warunki do uznania za jednostkę mikro w 2017 r., ponieważ w 2015 r. spełnił warunki przewidziane dla przedsiębiorców mikro: zatrudniał mniej niż 10 pracowników, a suma aktywów jego bilansu nie przekroczyła 2 mln euro. Nie ma znaczenia, że przedsiębiorca w 2015 r. przekroczył limit obrotu netto. Do ustalenia swojego statusu mógł wybrać limit wynikający z sumy aktywów bilansu.

Prawo do skorzystania ze wskaźnika „sumy aktywów bilansu” z samej definicji dotyczy tylko tych przedsiębiorców, którzy prowadzą księgi rachunkowe i sporządzają bilans. Jeżeli tego nie robią, to przy ustalaniu swojego statusu mogą wziąć pod uwagę tylko obrót netto. Nie dysponują bowiem wiedzą o tym, ile wynosi „suma aktywów bilansu”.

Jak przeliczać limity podane w euro

Zawarte w definicjach przedsiębiorców i podane w euro wielkości należy przeliczyć na złote według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku obrotowego wybranego do określenia statusu przedsiębiorcy (art. 107 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).

Aby ustalić status przedsiębiorcy w 2017 r., należy zatem wskazane limity w euro przeliczyć na złote dla lat 2015 i 2016. W tabeli podajemy kwoty limitów obowiązujące dla 2015 r. (do dnia oddania do druku bieżącego numeru „Mk” nie był znany kurs waluty z 31 grudnia 2016 r. niezbędny do określenia wielkości limitów na 2016 r.).

Tabela. Kwoty limitów w przeliczeniu na złote

Kwoty limitów wyrażone w euro

w 2015 r.

2 mln euro w przeliczeniu na zł wynosi:

8 523 000 zł

10 mln euro w przeliczeniu na zł wynosi:

42 615 000 zł

50 mln euro w przeliczeniu na zł wynosi:

213 075 000 zł

43 mln euro w przeliczeniu na zł wynosi:

183 244 500 zł

Na jaki rok ustalać status mikroprzedsiębiorcy zwolnionego z JPK_VAT w 2017 r.

W związku z wprowadzeniem obowiązku przesyłania JPK_VAT z dniem 1 stycznia 2017 r. dla małych i średnich przedsiębiorców i zwolnieniem z tego obowiązku mikroprzedsiębiorców może pojawić się wątpliwość, czy status przedsiębiorcy należy ustalać na 2016 r. (czyli brać pod uwagę dane za 2014 i 2015 r.), czy też na 2017 r. i brać pod uwagę dane z 2015 i 2016 r. Innymi słowy, czy w 2017 r. zwolniony z obowiązku przesyłania JPK_VAT jest przedsiębiorca, który miał status przedsiębiorcy mikro w 2016 r., czy ten, który posiada ten status w 2017 r. Może się bowiem zdarzyć sytuacja, w której przedsiębiorca posiada status mikro w 2016 r., ale traci go w 2017 r. Powstaje wówczas pytanie, czy jest on obowiązany od 1 stycznia 2017 r. do składania JPK_VAT, czy też nie. W tej sprawie zwróciliśmy się z pytaniem do Ministerstwa Finansów. MF udzieliło odpowiedzi, że na potrzeby stosowania zwolnienia z obowiązku wysyłania JPK_VAT status przysługujący przedsiębiorcy należy ustalać w 2017 r. na podstawie danych z 2015 i 2016 r. W odpowiedzi z 2 grudnia 2016 r. MF poinformowało bowiem, że:

Do uzyskania statusu mikroprzedsiębiorcy na 2017 r. wystarczy spełnienie przesłanek zawartych w art. 104 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Status ten na 2017 r. określa się, biorąc pod uwagę średnioroczne zatrudnienie oraz roczne obroty netto przedsiębiorcy w roku 2016 lub 2015. Zamiast badania rocznych obrotów netto można wziąć pod uwagę sumę aktywów bilansu przedsiębiorstwa.

PRZYKŁAD 5

Przedsiębiorca:

● w 2014 r. nie przekroczył limitów zatrudnienia oraz obrotu netto (alternatywnie sumy aktywów bilansu),

● w 2015 r. i w 2016 r. przekroczył ww. limity.

Przedsiębiorca posiada status mikroprzedsiębiorcy w 2016 r., ale nie posiada go w 2017 r. W 2017 r. zwolnieni z obowiązku składania JPK_VAT są wyłącznie mikroprzedsiębiorcy, którzy posiadają ten status w 2017 r., dlatego też w 2017 r. przedsiębiorca ten jest obowiązany do składania JPK_VAT.

Jak ustalać średnioroczne zatrudnienie

W ustawie o swobodzie działalności gospodarczej został określony sposób ustalenia średniorocznego zatrudnienia. Zgodnie z treścią art. 109 średnioroczne zatrudnienie określa się w przeliczeniu na pełne etaty. W rachunku tym nie uwzględnia się pracowników:

● przebywających na urlopach macierzyńskich,

● urlopach na warunkach urlopu macierzyńskiego,

● urlopach ojcowskich,

● urlopach rodzicielskich,

● urlopach wychowawczych, a także

● zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego.

Przy obliczaniu przeciętnej liczby zatrudnionych w danym roku kalendarzowym (obrachunkowym) dodaje się przeciętne liczby zatrudnionych w poszczególnych miesiącach i otrzymaną sumę dzieli się przez 12. Natomiast sposób obliczenia przeciętnego zatrudnienia w miesiącu można dostosować do sytuacji kadrowej w jednostce:

● w przypadku dużej płynności kadr stosować metodę średniej arytmetycznej ze stanów dziennych w miesiącu, lub

● przy stabilnej sytuacji kadrowej przeciętne zatrudnienie w miesiącu obliczyć metodą uproszczoną, tj. na podstawie sumy dwóch stanów dziennych (w pierwszym i ostatnim dniu miesiąca) podzielonej przez dwa, lub metodą średniej chronologicznej, obliczanej na podstawie sumy połowy stanu dziennego w pierwszym i ostatnim dniu miesiąca oraz stanu zatrudnienia w 15. dniu miesiąca podzielonej przez 2.

Warto zauważyć, że przepisy nie wskazują jednego „właściwego” i „prawidłowego” sposobu ustalania średniorocznego zatrudnienia. Nie można zatem zarzucić przedsiębiorcy, że popełnił błąd w wyborze metody ustalania średniorocznego zatrudnienia.

Obowiązek składania JPK_VAT – dla wszystkich przedsiębiorców

Od 1 stycznia 2018 r. wszyscy podatnicy VAT będą mieli obowiązek prowadzenia ewidencji VAT w formie elektronicznej z użyciem programów komputerowych (art. 109 ust. 8a ustawy o VAT). Od 1 stycznia 2018 r. przestanie też obowiązywać przewidziane dla mikroprzedsiębiorców zwolnienie z obowiązku składania JPK_VAT. Od 2018 r. wszyscy przedsiębiorcy będą mieć obowiązek składania JPK_VAT na podstawie art. 82 § 1b Ordynacji podatkowej. Status przedsiębiorcy nie będzie już miał znaczenia.

UWAGA!

Obowiązek przesyłania JPK_VAT obejmuje nie tylko „przedsiębiorców”, ale też podmioty niebędące przedsiębiorcami. Są one traktowane analogicznie jak przedsiębiorcy. Mogą też korzystać ze zwolnienia z obowiązku przesyłania JPK_VAT tak jak mikroprzedsiębiorcy – jeżeli spełniają warunki przewidziane dla przedsiębiorców mikro (patrz interpretacja ogólna MF z 20 czerwca 2016 r., sygn. PK4.8012.55.2016 – opubl. na www.mk.infor.pl).

PODSTAWA PRAWNA:

● art. 104–109 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej – j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1829

● art. 109 ust. 8a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 710; ost.zm. Dz.U. z 2016 r., poz. 2024

● art. 82 § 16 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa – j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 613; ost.zm. Dz.U. z 2016 r., poz. 1948

Ewa Sławińska

prawnik, redaktor naczelna „MONITORA księgowego”