do góry
Pobieranie danych...

Wideoakademia księgowych i biur rachunkowych

drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę

Biuletyn VAT 2/2017, data dodania: 31.01.2017

Porada aktualna na dzień 13-12-2017

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy z tytułu WNT, gdy kontrahent wystawia tylko fakturę zaliczkową

PROBLEM

Kupujemy towar w Niemczech. Przed dostawą wpłacamy 100% zaliczki. Nasz niemiecki kontrahent wystawia wyłącznie fakturę zaliczkową, którą rozliczamy w dacie wystawienia. Czy postępujemy prawidłowo? Czy brak faktury dokumentującej dostawę pozbawia prawa do odliczenia VAT?

RADA

W przedstawionej sytuacji nie jest prawidłowe rozpoznawanie obowiązku podatkowego z tytułu wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów (WNT) w dacie wystawienia faktur zaliczkowych. Powinien być rozpoznawany 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu dokonania dostawy. Fakt wystawiania przez niemieckiego kontrahenta tylko faktur zaliczkowych w żaden sposób nie wpływa negatywnie na odliczenie VAT. Szczegóły w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

W wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów obowiązek podatkowy powstaje, co do zasady, z chwilą wystawienia faktury przez podatnika podatku od wartości dodanej, nie później jednak niż 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru będącego przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia (art. 20 ust. 5 ustawy o VAT).

Kiedy powstaje obowiązek z tytułu WNT, jeśli faktura została wystawiona przed dokonaniem dostawy

Sporna jest kwestia, czy wystawienie faktur skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego z tytułu WNT także wtedy, gdy następuje przed:

● wystąpieniem WNT, tj. przed dokonaniem dostawy towarów,

● przemieszczeniem towarów między państwami członkowskimi – w przypadku wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o VAT.

Organy podatkowe wyjaśniają najczęściej, że obowiązek podatkowy z tytułu WNT powstaje wówczas w dacie wystawienia faktury. Stanowisko takie zajął np. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z 7 lipca 2014 r. (sygn. ILPP4/443-206/14-4/ISN) oraz Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 29 listopada 2016 r. (sygn. 2461-IBPP2.4512.769.2016.1.EJU). Jak czytamy w ostatniej z nich:

(...) w sytuacji, gdy faktura dokumentująca dostawę konkretnych towarów została wystawiona przez Kontrahenta zagranicznego przed dokonaniem dostawy towaru, to obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy tego towaru.

(...) Przykładowo, faktura jest wystawiona 30 sierpnia 2016 r., a dostawa jest dokonana 1 września 2016 r. Spółka otrzymuje towar i fakturę, przy czym faktura została wystawiona 2 dni wcześniej, a więc 30 sierpnia 2016 r.

Zatem w opisanym we wniosku przypadku, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą wystawienia faktury przez kontrahenta zagranicznego, tj. 30 sierpnia 2016 r.

Czy faktura zaliczkowa skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego z tytułu WNT

Rozpoznanie obowiązku podatkowego na podstawie faktury wystawionej przed dostawą dotyczy jednak wyłącznie faktur dokumentujących dostawę towarów (faktur końcowych). Wystawianie faktur zaliczkowych nie skutkuje – jak wynika z wyjaśnień organów podatkowych – powstawaniem obowiązku podatkowego z tytułu WNT. Tytułem przykładu wskazać można interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 20 października 2014 r. (sygn. ILPP4/443-377/14-5/EWW) czy interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 14 maja 2015 r. (sygn. IPPP3/4512-166/15-2/JF). Jak czytamy w drugiej interpretacji:

(...) jeśli przed wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów Spółka wpłaciła zaliczkę za zakupioną maszynę oraz wystawiono fakturę dokumentującą wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów na całą kwotę kontraktu, a dostawa będzie miała miejsce po kilku miesiącach od wystawienia faktury, obowiązek podatkowy nie powstaje w momencie wystawienia przez dostawcę faktury na całą kwotę kontraktu, ale powstaje – zgodnie z przepisem art. 20 ust. 5 ustawy, tj. 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym będzie miała miejsce dostawa zakupionej maszyny będącej przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia przez Spółkę. Rozpoznanie obowiązku z chwilą wystawienia faktury dokumentującej wewnątrzwspólnotowe nabycie na kilka miesięcy przed samą dostawą byłoby niezgodne z art. 20 ust. 5 ustawy i nie znajduje podstawy prawnej w obowiązujących przepisach.

Rozpoznanie obowiązku z chwilą wystawienia faktury dokumentującej WNT na kilka miesięcy przed samą dostawą byłoby niezgodne z obowiązującymi przepisami. Obowiązek podatkowy należy rozpoznać 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym będzie miała miejsce dostawa zakupionej maszyny będącej przedmiotem WNT.

UWAGA!

Data wystawienia faktury zaliczkowej nie wyznacza terminu powstania obowiązku podatkowego z tytułu WNT.

W przedstawionej sytuacji – jak wynika z treści pytania – otrzymywane przez Państwa faktury są fakturami zaliczkowymi. Oznacza to, że nie jest prawidłowe rozpoznawanie obowiązku podatkowego z tytułu WNT w dacie ich wystawienia. Zważywszy, że nie są wystawiane faktury końcowe, obowiązek podatkowy z tytułu WNT powinien być rozpoznawany 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu dokonania dostawy.

Przykład

20 grudnia 2016 r. niemiecki kontrahent wystawił polskiej spółce fakturę zaliczkową. Na jej podstawie 2 stycznia 2017 r. spółka zapłaciła 100% ceny. Towar otrzymała 12 stycznia 2017 r. Kontrahent nie wystawił ponownie faktury. Dlatego obowiązek podatkowy powstał 15 lutego 2017 r.

Na koniec należy rozwiać wątpliwości Czytelnika dotyczące faktury końcowej dokumentującej dostawę. Czy jej brak pozbawia prawa do odliczenia VAT?

Otóż w przypadku takich transakcji VAT należny przekształca się w VAT naliczony, gdy zakupy były związane ze sprzedażą opodatkowaną. VAT naliczony może być odliczony w deklaracji za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy, lub w dwóch następnych okresach rozliczeniowych. Warunkiem jest, aby podatnik wykazał VAT należny. Do końca 2016 r. zarówno VAT należny, jak i naliczony mógł być rozliczony w tej samej deklaracji, niezależnie od tego, kiedy podatnik wykazywał tę transakcję. Nie miało znaczenia, że transakcja była rozliczana np. po kilku miesiącach poprzez korektę deklaracji. Od stycznia 2017 r. VAT należny i naliczony będzie mógł być wykazany w tej samej deklaracji, jeśli transakcja będzie rozliczona w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów lub usług powstał obowiązek podatkowy. Gdy będzie rozliczona później, w takiej sytuacji:

● VAT należny trzeba będzie wykazać w deklaracji za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy, poprzez złożenie korekty deklaracji,

● VAT naliczony można będzie wykazać w deklaracji za okres, w odniesieniu do którego nie upłynął jeszcze termin do złożenia deklaracji podatkowej, czyli w bieżącej deklaracji.

Ponadto w Państwa sytuacji fakt wystawiania przez niemieckiego kontrahenta tylko faktur zaliczkowych nie wpływa negatywnie na możliwość odliczania – jako kwot podatku naliczonego – kwot podatku należnego z tytułu WNT. W przedstawionej sytuacji nie znajduje zastosowania art. 86 ust. 10g ustawy o VAT. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy podatnik nie otrzyma w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy, faktury dokumentującej dostawę towarów, stanowiącą u niego wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, to jest obowiązany do odpowiedniego pomniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym upłynął ten termin.

Przepisy przynajmniej części państw członkowskich, w tym polskie przepisy, przewidują obowiązek wystawiania faktur końcowych tylko w przypadkach, gdy faktury zaliczkowe nie obejmują całej zapłaty. Zatem za faktury dokumentujące dostawę towarów w rozumieniu przepisów art. 86 ust. 10b pkt 2 lit. a) oraz art. 86 ust. 10g ustawy o VAT uznać również należy faktury zaliczkowe obejmujące całą zapłatę.

Jeżeli transakcja będzie rozliczona w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów lub usług powstał obowiązek podatkowy, VAT należny i naliczony będzie mógł być wykazany w tej samej deklaracji.

Podstawa prawna:

● art. 20 ust. 5, art. 86 ust. 10, art. 86 ust. 10b pkt 2 lit. a) oraz art. 86 ust. 10g ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 710; ost.zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 60

Tomasz Krywan

doradca podatkowy

Powiązane dokumenty